ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခုတေလာဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးေျပာဆို သံမ်ား ပို၍ၾကားလာရသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ပါတီစံု ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး နီးလာေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ ႏိုင္သည္။ သို႔မဟုတ္ တိုင္းရင္းသားအင္အားစုမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ျပဳလုပ္မည္၊ ႏိုင္ငံေရး အဆင့္ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား သို႔ တက္လွမ္းမည္ဆိုေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔မဟုတ္ ပို၍ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းစြာ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုတာဟာ လူေတြက လုပ္ထားတဲ့ အရာတစ္ခုပါ။ အဲဒါကို ကၽြန္မတို႔က မကိုင္ ရဲဘူးမထိရဲဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ ကၽြန္မတို႔သက္ရွိ ျပည္သူ ျပည္သားေတြဟာ သက္မဲ့စာေၾကာင္းတစ္ခုကို ေၾကာက္ ေနရာမေရာက္ဘူးလား” ဟု ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္က ေမးခြန္း ထုတ္ခဲ့သည္။ သူကပင္ “ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မေျပာင္းလဲလွ်င္လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ တရားမွ်တစရာ အေၾကာင္းမရွိ” ဟုဆိုခဲ့သလို၊ “ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေရးသည္အခရာက် သည္” ဟုလည္း ဆိုခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုအခ်ဳိ႕ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို ျပဳျပင္ေနရန္အေၾကာင္းမရွိ၊ အသစ္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲရေတာ့မည္ဟုဆို ေနၾကသူမ်ား လည္းရွိပါ သည္။ အထူးသျဖင့္ၿပီးခဲ့သည့္ ၈-ေလးလံုး ၂၅ ႏွစ္၊ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားမွစ၍ ဤသို႔ ေတာင္းဆိုသံမ်ား ပို၍က်ယ္ေလာင္လာျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္၌ပင္လွ်င္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခ ခံဥပေဒ၌ အဖုအထစ္မ်ား၊ မေခ်ာေမြ႕သည္မ်ားကို ျမင္ထားပံုရသည္။ အဖြဲ႕၀င္ ၁၀၉ ဦး ပါ၀င္သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပန္လည္ စိစစ္ သံုးသပ္ေရး ပူးတြဲေကာ္မီတီတစ္ရပ္ကို ဖြဲ႕စည္းထားခဲ့ၿပီး၊ ယခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္တြင္ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္သို႔ ျပန္လည္တင္ျပေပးရမည္ဟု ဆံုးျဖတ္ထား သည္။
သို႔ဆိုလွ်င္ ေမးခြန္းမ်ားရွိလာခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအေပၚတြင္ အေျခတည္ သည့္၀ါဒ၊ တစ္နည္း constitutionalism ရွိေနပါၿပီလား။ ခိုင္ၿမဲေနပါၿပီလားဟု ေမးစရာရွိလာသည္။ constitutionalism ေခၚ “ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအေျခခံတည္ ၀ါဒ” ဆိုသည္မွာ အစိုးရတစ္ရပ္၏ အာဏာဆင္းသက္လာရာ လမ္းေၾကာင္း ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္အေျခခံမူမ်ား၊ ၎အာဏာကို အေျခခံ ဥပေဒသေဘာအရ ကန္႔သတ္ထားမႈ အေၾကာင္းမ်ား စသည့္ ေထြျပားေသာအယူအဆ၊ အမူအက်င့္မ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဆုိလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ လူနည္းစုမ်ား အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လြတ္လပ္ခြင့္၊ အေျခခံ အခြင့္အေရးမ်ား၊ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကို ကာကြယ္မႈေပးရန္ အာဏာကိုမည္သို႔ ထိန္းခ်ဳပ္မည္နည္းဟူသည့္ ယႏၱရားလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားလည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ ပို၍ ရွင္းေအာင္ေျပာရလွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္းရွိ အင္အားစုမ်ားက အာဏာရရွိေရးအတြက္ ဤဥပေဒအေျခခံမူေဘာင္မ်ား အတြင္းမွသာေဆာင္ရြက္ၾက မည္ေလာ အျငင္းပြားမႈမ်ားကို ၎မူေဘာင္မ်ားအတြင္းမွသာ ရွင္းၾကမည္ေလာ။ အထူးသျဖင့္ အာဏာကိစၥ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျခားနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ မႀကံစည္ဤဥပေဒက ျပ႒ာန္းထားသည့္ နည္းလမ္းမူ ေဘာင္မ်ား အတိုင္းသာ ရရွိေရးအတြက္လံုးပမ္းၾကမည္ေလာ။ အစိုးရ၏လုပ္ပိုင္ခြင့္က ျပည္သူမ်ား၏ လြတ္လပ္ခြင့္၊ အက်ဳိးစီးပြားမ်ား မထိခိုက္မဆံုး႐ႈံးရေလေအာင္ မည္သို႔ကန္႔သတ္ထားပါသနည္း။ နစ္နာခ်က္မ်ားကို ျပည္သူမ်ားက လည္း မည္သို႔တင္ျပမည္နည္း။ မည္သို႔ ကုစားေပးၾကမည္ နည္းစသည့္ အခ်က္မ်ားပါ၀င္ပါ သည္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ constitutionalism (ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အေျခတည္ ၀ါဒ) ဟုဆိုလွ်င္ အေနာက္တိုင္းဆန္သည့္ လစ္ဘရယ္ ဒီမိုကေရစီ အယူအဆလႊမ္းမိုးမႈအျဖစ္သာ လက္ခံ ထားၾကပါသည္။
အခ်ဳိ႕ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမ်ားသည္ စာသား (text) မ်ား ထက္ကို ေက်ာ္လြန္၍ ၾကည့္ရန္ လိုအပ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ အခ်ဳိ႕အေျခခံဥပေဒက စာသားမ်ားသာ ျဖစ္ေနႏိုင္သည္။ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး လက္ေတြ႕ ပကတိအေျခအေနမ်ားကို မထင္ဟပ္ပဲလည္း ရွိေနႏိုင္သည္ဟု ေထာက္ျပၾကပါ သည္။ ထိုအခါ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို သံုးသပ္ေလ့လာသူမ်ားက အမွန္တကယ္လက္ေတြ႕ မည္သို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသနည္း ဟူသည့္ ကိစၥကိုပါ ျပန္၍ေမးခြန္းထုတ္ၾကပါ သည္။ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒ ျဖစ္ေပၚလာရသည့္ ေနာက္ခံစဥ္းစားခ်က္ႏွင့္ ဤစာသားမ်ား ေနာက္ကြယ္က သီအိုရီအေပၚပါျပန္ ၍ ဆန္းစစ္ေလ့ရွိၾကပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ႏိုင္ငံတစ္ခု ျဖစ္တည္လာရာ လမ္းေၾကာင္း၊ သမိုင္းေၾကာင္း ႏွင့္ ထိုႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အယူ၀ါဒေရးရာ၊ ေျမာ္ျမင္ခ်က္မ်ား စသည္တို႔ အက်ဳံး၀င္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕ ပညာရွင္မ်ားက ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံတစ္ခု၏ “ကိုယ္တိုင္ေရး သမိုင္း႐ုပ္ပံု” (autobiography) ဟု ပင္ ဆိုၾကပါသည္။
မိမိတို႔ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားကို ၾကည့္ၾကပါစို႔။ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုလွ်င္ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္၊ စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္စနစ္ ျပ႒ာန္းသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ၁၈ ႀကိမ္ ျပင္လာခဲ့ရသည္။ စစ္တပ္ကလည္း အႀကိမ္ ႀကိမ္အာဏာထဲ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ခဲ့ၾကသည္။ ဖိနပ္ကတျခား၊ ေျခေထာက္က တျခားျဖစ္ခဲ့သည့္ အေျခအေနမ်ားရွိခဲ့သည္။ ဖိနပ္ႏွင့္မေတာ္၍ ဖေနာင့္ကို လွီးခဲ့ရသည္မ်ား ရွိခဲ့သည္ဟုလည္း ပညာရွင္ အခ်ဳိ႕က ဥပမာေပးၾကပါသည္။ မည္သို႔ပင္ ျဖစ္ေစ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္၊ ဘုရင္ စနစ္ႏွင့္ ဘာသာေရးကအေရးပါသည့္ အခန္းက႑မွာ ရွိေနသည္။ အိမ္နီးခ်င္း မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕ စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက ၁၉၅၇ ခုႏွစ္၊ စတင္ျပ႒ာန္းခ်ိန္မွစတင္၍ ဤတစ္ခုတည္းသာ တည္ၿမဲလာခဲ့သည္။ သို႔ဆိုလွ်င္ တည္ၿငိမ္သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံု၊ ေကာင္းမြန္ သင့္ျမတ္သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟု ဆိုႏိုင္ပါၿပီ ေလာ။ သူတို႔၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ မေလးမ်ား ႏွင့္ ဆာဘားျပည္နယ္၊ ဆာရ၀တ္ျပည္နယ္သား မ်ားကို အေလးေပးထားသည္။ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို တင္းက်ပ္ကန္႔သတ္မႈမ်ားရွိေနသည္။ လူမ်ဳိးေရးအရ၊ ဘာသာေရးအရ ခြဲျခားသည့္ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေနေသးသည္။ ထိုမွ်မက အစၥလမ္ဘာသာႏွင့္ ဘာသာေရး က်င့္သံုးမႈမ်ားကို အေလးေပးၿပီး၊ အျခားကိုးကြယ္ ယံုၾကည္မႈမ်ား ျပန္႔ပြားေရးကိစၥမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရလိမ့္မည္။ မေလးႏိုင္ငံ ဖြဲ႕စည္းပံုက ဖက္ဒရယ္ စနစ္ကို အေျချပဳသည္ ဆို ေသာ္လည္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္တြင္ ေစာ္ဘြားမ်ားႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူေကာင္စီမ်ားကို အသားေပး ထားသည္ကို လည္းေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပန္ၾကည့္ပါက လည္း၊ ဖိလစ္ပိုင္အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကို ေဖာ္က်ဴးထားသည္ကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မည္။ ထို႔အျပင္ မိသားစုဘ၀၊ ကေလးဖ်က္ခ်မႈႏွင့္ လင္မယား ကြာရွင္းျပတ္စဲျခင္း တို႔ကိုဆန္႔က်င္သည့္ အခ်က္မ်ားလည္း ထူးထူးျခားျခား ေဖာ္ျပထားပါေသးသည္။ ဖိလစ္ပိုင္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္သမိုင္းကို တစ္နည္းတစ္ဖံု ထင္ဟပ္ေနသည္ ဟုလည္း ယူဆစရာရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အမ်ားအျပားတြင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာစံတန္ဖိုး မ်ားႏွင့္ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပလာျခင္းမ်ားကိုလည္း ေတြ႔ေနရပါ သည္။ အထူးသျဖင့္ ေကာင္းမြန္ သည့္ အစိုးရစနစ္ (good governance) ကိစၥမ်ား ထည့္သြင္းလာျခင္း ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
သို႔ဆိုလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးကိစၥမ်ားတြင္လည္း ဤအခ်က္မ်ားကို ျပန္၍ စဥ္းစား ရၿခိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒသုံးခုရွိခဲ့ဖူးသည္။ ၁၉၄၇၊ ၁၉၇၄ ႏွင့္ ယခု ၂၀၀၈ ဥပေဒတို႔ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အေမရိကန္လို ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ေတာ့ တစ္ခ်ိန္ကေခါင္းေဆာင္ ႀကီးမ်ား၏ ေျမာ္ျမင္ခ်က္မ်ား ကို အေလးထားစဥ္းစားေလ့ရွိၾကပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ ဘိုးေဘးမ်ား (our great great gandfathers) က မည္သို႔ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့ၾကသည္ဟု ကိုးကားေျပာေလ့ရွိၾကပါသည္။ ေခတ္သစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ေပၚထြန္းသည့္အခ်ိန္က ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ေျမာ္မွန္းခ်က္အိပ္မက္မ်ားကို ၾကည့္မည္ ဆိုလွ်င္ျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရွိခ်ိန္တြင္ ေရးထိုးခဲ့သည့္ “ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ေၾက ညာစာတမ္း” ႏွင့္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ပင္လံုစာခ်ဳပ္တို႔ကို ၾကည့္ရလိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ “ငါတို႔သည္ တစ္မ်ဳိး ဘာသာ တစ္စိတ္ တစ္ေဒသ၏ ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာကို မလိုလား။ ေက်ာသား ရင္သား သူကား ငါကား ခြဲျခားျခင္းကို အလို မရွိ။ ငါတို႔ ႏုိင္ငံေတာ္ႀကီးသည္ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ တစ္ဖြဲ႕ တစ္သင္း၏ အေမြ အႏွစ္မဟုတ္။ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ တစ္ဖြဲ႕တစ္သင္း၏ ပုဂၢလိကအပိုင္ပစၥည္းမဟုတ္။ မည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ တစ္ဖြဲ႕တစ္သင္းက ခ်ဳပ္ကိုင္အႏုိင္သိမ္းယူအက်ဳိးခံစားအပ္ေသာ ႏုိင္ငံမဟုတ္။ အတိတ္ကာလ ကလည္းေကာင္း၊ ယခု မ်က္ေမွာက္တြင္လည္းေကာင္း၊ ေနာင္လာလတၱံ႕ေသာ အနာဂတ္ ကာလ၌ လည္း ေကာင္း၊ ငါတို႔ ျပည္ေထာင္စုႀကီးအတြင္း၌ မွီတင္းေနထိုင္ၾကေသာ ႀကီးငယ္ေ၀းနီး က်ား-မ မျခား သစၥာေတာ္ခံ ႏိုင္ငံသားဟူသေရြ႕တို႔၏ အေမြအႏွစ္အပိုင္ပစၥည္း အက်ဳိးခံစားရာျဖစ္သည္ဟူေသာ လူ႔ဘာသာ၊ လူ႔တရားႏွင့္အညီ ကမၻာဦးကာလ လူတို႔၏စည္း႐ံုးမႈ၌ လူအေပါင္းတို႔၏ သေဘာဆႏၵအရ လူအ၀န္း၏ အက်ဳိးကို ေကာင္းစြာေဆာင္ရြက္ႏုိင္အံ့ေသာ ပုဂ္ၢိဳလ္ကို ေရြးေကာက္၍သမၼတ တင္ေျမႇာက္ ၾကေသာမေဖာက္မျပန္ မစြန္းမၿငိပကတိ သန္႔ရွင္းျဖဴစင္ေသာ မူလလူ႔၀ါဒႏွင့္ ေလ်ာ္စြာစည္းကမ္းဥပေဒ ေသခ်ာထင္ရွားစြာ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ တူညီေသာ တရား၊ တူညီေသာအခြင့္အေရး၊ တူညီေသာ အဆင့္ အတန္းအားျဖင့္ ကမၻာအရွည္တည္စိမ့္ေသာငွာ လူအေပါင္း တို႔၏ ဆႏၵသာလွ်င္အဓိကျဖစ္ေသာ၊ သမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္တည္းဟူေသာ ျမတ္ေသာအျဖစ္ကို လက္ဆုပ္ လက္ကုိင္ ငါတို႔ပိုင္ၿပီ”ဟု ေဖာ္က်ဴးထား ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပည္ေထာင္စုသေဘာ ထက္ တစ္ျပည္ေထာင္ သေဘာပိုကဲေနသည္ဟု ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသူမ်ားလည္း ရွိခဲ့ပါသည္။
Credit : http://burmese.bnionline.net/index.php/feature/mizzima/15586-2013-10-10-13-58-48.html
