ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္အထူးကိုယ္စားလွယ္ ဒဲရက္ မစ္ခ်ဲလ္ဟာ မၾကာခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ သြားေရာက္ခဲ့ရာက ျပန္လာအၿပီးမွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပဲြေတြအတြင္း လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တဖို႔ အေရးႀကီးေပမယ့္ ဒါတစ္ခုတည္းနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ၿပီးျပည့္စံုၿပီလို႔ မဆိုႏိုင္ေၾကာင္း ဗီြအိုေအနဲ႔ သီးသန္႔ေမးျမန္းခန္းမွာ ထုတ္ေျပာလိုက္ပါတယ္။
ၾကာသာပေတးေန႔မနက္က အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး႐ံုးမွာ သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းတဲ့အခါ သံအမတ္ႀကီးမစ္ခ်ဲလ္က ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္တဲ့နည္း တစ္ခုတည္းမွာ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တ႐ံုနဲ႔ မၿပီးဘဲ ေရြးေကာက္ပဲြေတြမတုိင္ခင္ မဲဆြယ္စဥ္ကာလနဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီးကာလ လႊတ္ေတာ္ က်င္းပခ်ိန္ေတြမွာပါ ႏိုင့္ထက္စီးနင္း ျပဳလုပ္မႈေတြ၊ မေကာင္းႀကံစည္မႈေတြ ကင္းရွင္းဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ဆုိလုိက္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ၾကာသာပေတးေန႔ ေန႔လည္ပိုင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ၾသစေၾတးလ်သံ႐ံုးမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ-ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ သံအမတ္ႀကီး မစ္ခ်ဲကပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ ၿပီးျပည့္စံုႏုိင္ဖို႔ အေမရိကန္အေနနဲ႔ လက္တဲြေဖာ္ မိတ္ေဆြအျဖစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။
မစၥတာမစ္ခ်ဲလ္က ဆက္ၿပီး အိႏိၵယနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတုိ႔ၾကား ေသနဂၤဗ်ဴဟာအရ အေရးပါလာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခု စတင္ ေျပာင္းလဲလာမႈေတြဟာ ကမၻာေပၚမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြထဲက အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ရပ္တစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း ခ်ီးက်ဴးလိုက္ပါတယ္။ ဒီေျပာင္းလဲမႈေတြ ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားႏုိင္ဖို႔ အလားအလာ နည္းေနတယ္လို႔လည္း ဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မစၥတာ မစ္ခ်ဲလ္ကပဲ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္ႀကီးစိုးတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကေန ဒီမိုကေရစီကို အသြင္ကူး ေျပာင္းခဲ့တာနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ အရင္က သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို သူ႔ကိုယ္သူ အထင္ႀကီးဂုဏ္ယူခဲ့ေပမယ့္ အခုေတာ့ မွားခဲ့တာေတြကို နားလည္ဝန္ခံမႈ ရွိလာၿပီး ဒါေတြကို ေျပာင္းသြားဖို႔ လုပ္ေနတာဟာ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာတစ္ခု ျဖစ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပလုိက္ပါတယ္။
(ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ဒဲရက္ခ္မစ္ခ်ဲနဲ႔ ဗီြအိုေအ အယ္ဒီတာ ဦးေက်ာ္ဇံသာတုိ႔ရဲ႕ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္အျပည့္အစံုကိုလည္း ပူးတဲြပါ အသံဖုိင္မွာ အျပည့္အစံုနားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။)
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
Saturday, March 24, 2012
ေရြးေကာက္ပဲြ အကဲခတ္ကြန္ယက္ ဖဲြ႔စည္း
ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည္႔ကာ အေျခအေနေတြကိုလည္း အမ်ားျပည္သူသိရွိႏိုင္ဖို႔ သတင္းေတြထုတ္ျပန္သြားမယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ေရး ကြန္ယက္ကေျပာပါတယ္။
၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးတက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူ လူငယ္ေတြနဲ႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာေစာင့္ၾကည္ေရး ကြန္ယက္ကို ဖြဲ႔စည္းထားတာ ျဖစ္ၿပီး ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ ေစာင့္ၾကည္႔မႈေတြ လုပ္သြားမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကိုေတာ့ မသင္းသီရိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။
၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ တက္ႂကြစြာ လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ လူငယ္ေတြ ပူးေပါင္းကာ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး ကြန္ယက္တခု ဖ႔ြဲထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိဆိုတာကို ဘက္လုိက္မႈ ကင္းကင္းနဲ႔ အဓိကေစာင္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသူ မမီးမီးက ေျပာပါတယ္။
“အဓိက ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြတရားမႈ၊ မတရားမႈေတြေကာ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တျခား ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါဝင္ဆင္ႏြဲၾကတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြဆုိင္ရာ ပညာေရးအသိအျမင္ေတြ ဘယ္ေလာက္ ႂကြယ္ဝမႈ ရွိမရွိေပါ့ေနာ္- ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္တဲ့ ေကာ္မရွင္ အဖဲြ႔ခဲြေတြရယ္၊ မဲ႐ံုေတြရယ္၊ အဲဒီ မဲ႐ံုေတြမွာရွိတဲ့ မဲ႐ံုမႉးေတြရဲ႕ သန္႔ရွင္းမႈ ရွိမရွိရယ္။ ေနာက္တစ္ခုက သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမွာ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္ေတြကို အဓိကထားၿပီးေတာ့ က်မတို႔က ေစာင့္ၾကည့္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေနာင္လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ဒီ့ထက္ပိုၿပီးေတာ့ အစီအစဥ္က်တဲ့၊ ဒီ့ထက္ပိုၿပီးသန္႔ရွင္းလြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြတစ္ခု ေပၚထြက္လာဖို႔အတြက္ကိုလည္း က်မတို႔က ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”
ျပည္နယ္တိုင္း ၁၀ ခုက လစ္လပ္မဲဆႏၵ နယ္ ၄၈ ေနရာစလံုးက မဲ႐ံုေတြမွာ သူတို႔အဖြဲ႔ေတြကို ထားကာ ေလ့လာေစာင္ၾကည္ဖို႔ စီစဥ္ထားတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
ဒီလိုေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို အမ်ားျပည္သူသိရွိႏိုင္ေအာင္ ထုတ္ျပန္ေဆာင္ရြက္မယ့္ အစီအစဥ္အထဲ Face Book လို လူမႈကြန္ယက္ စာမ်က္ႏွာေတြကလည္း ထုတ္ျပန္အသိေပးသြားဖို႔ွအတြက္ မနက္ျဖန္ မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔က စမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“၈၈ မွာပဲ control center ထားၿပီး ေဖ့ဘြတ္ တစ္ခု ဖြင့္ထားပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Election Monitoring Network. 88 လို႔ အမည္ရွိတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို က်မတို႔ ရသမွ်ကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး စိစစ္ၿပီးေတာ့ တင္ျပသြားမွာပါ။ ေရြးေကာက္ပဲြမတုိင္မီရယ္၊ ေရြးေကာက္ပဲြေန႔ရယ္၊ ေရြးေကာက္ပဲြၿပီးတဲ့အခ်ိန္ရယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ အပိုင္း ၃ ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အေျခအေနေတြ အားလံုးကို က်မတို႔က စိစစ္ၿပီးေတာ့ တင္ျပသြားမွာပါ။ ”
ဒါကေတာ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ဘယ္လိုပံုစံေတြနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမလဲဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကို ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသူ မမီးမီး ရွင္းျပသြားတာပါ။ အခု သူတို႔ရဲ႕အစီအစဥ္ကို ျပည္သူေတြေရာ သတင္းမီဒီယာအေတြအျပင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြပါ အားလံုး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ကို ဖိတ္ေခၚပါတယ္လို႔လည္း မမီးမီးကေျပာပါတယ္။
ဒီလို ေရြးေကာက္ပြဲကို ေစာင္ၾကည္႔ဖို႔ စီစဥ္ေနတာ အခုလို အဖြဲ႔ေတြပဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ဦးခြန္ထြန္းဦး ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒီမုိ ကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ SNLD ဟာလည္း သူတို႔ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္မၿပိဳင္ေပမယ့္ တရားမွ်တမႈအေျခအေနေတြကို ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကလို မဲမသမာမႈေတြ မရွိရေအာင္ျဖစ္ၿပီး အခုကတည္းကစလို႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ဗဟုသုတ ပညာေရးက႑ေတြ ေနရာတခ်ဳိ႕ စလုပ္ေပးေနၿပီလို႔ SNLD ပါတီေျပာခြင့္ရ ဦးစိုင္းလိိတ္က ေျပာပါတယ္။
“လား႐ႈိးမွာ လူငယ္အေယာက္ ၁၂၀ ေက်ာ္ကို ေခၚၿပီးေတာ့မွ ေရြးေကာက္ပဲြေလ့လာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ ဗဟုသုတေတြကို က်ေနာ္တို႔ ပို႔ခ်တယ္။ အဲဒီလူငယ္ေတြနဲ႔အတူ ေနာက္ထပ္ ရပ္ေက်း အသီးသီးက စုေဆာင္းလို႔ရရွိမယ့္ လူငယ္ေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က ေရြးေကာက္ပဲြေန႔ က်ရင္ - ေနာက္ ေရြးေကာက္ပဲြမတုိင္ခင္ေပါ့ေနာ္။ ၃-၄ ရက္အတြင္းမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့မွ ဆင့္ပြားသင္တန္းေတြ ေပးမယ္၊ ၿပီးရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ ေန႔ေတြမွာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔အတြက္ကို က်ေနာ္တုိ႔ form ေလးေတြ ေဝေပးထားတယ္။ အဲဒါ တကယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မသမာမႈေတြ၊ အတိမ္းအေစာင္းျဖစ္တာေတြ ရွိလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ဆီ လွမ္းၿပီးေတာ့မွ Data ေလးေတြ ပို႔ႏိုင္ေအာင္လုိ႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။
၂၀၁၀ တုန္းကလို အရိပ္မည္းႀကီးေတြ လုိက္လာမွာကို က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္တယ္။ ႀကိဳတင္မဲလို႔ပဲ ဆိုဆို၊ ေနာက္က်မွ ေရာက္ၿပီးေတာ့မွ လူမသိ သူမသိ ထပ္ၿပီးထည့္လိုက္တဲ့ မဲေတြပဲ ဆိုဆိုေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး မသမာမႈေတြကို က်ေနာ္တို႔က ၂၀၁၀ မွာတုန္းက ႀကံဳခဲ့၊ ၾကားခဲ့၊ ေလ့လာ သိရွိခဲ့ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အဲဒီလို မျဖစ္ေအာင္လို႔ အဓိကထားၿပီး လုပ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”
SNLD ပါတီေျပာခြင့္ရ ဦးစိုင္းလိိတ္ပါရွင္။ အခုဆိုရင္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ ၾကားမွာ ေနာက္ထပ္ ၈ ရက္ပဲလိုပါေတာ့တယ္။ ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈ ရွိရမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ကတိေပးထားၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ေတြကိုလည္း လာခြင့္ျပဳထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ NLD ပါတီအပါအ၀င္ တျခား ႏို္င္ငံေရး ပါတီေတြကေတာ့ လက္ရွိ အာဏာရ ႀကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးရးပါတီဟာ အခုမဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကာလေတြမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ မဲဆြယ္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ေၾကာင္း သက္ဆုိင္ရာ ေကာ္မရွင္ေတြကို တိုင္တန္းထားတာေတြလည္းရွိပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးတက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူ လူငယ္ေတြနဲ႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာေစာင့္ၾကည္ေရး ကြန္ယက္ကို ဖြဲ႔စည္းထားတာ ျဖစ္ၿပီး ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ ေစာင့္ၾကည္႔မႈေတြ လုပ္သြားမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကိုေတာ့ မသင္းသီရိက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။
၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ တက္ႂကြစြာ လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ လူငယ္ေတြ ပူးေပါင္းကာ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး ကြန္ယက္တခု ဖ႔ြဲထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ တရားမွ်တမႈ ရွိမရွိဆိုတာကို ဘက္လုိက္မႈ ကင္းကင္းနဲ႔ အဓိကေစာင္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသူ မမီးမီးက ေျပာပါတယ္။
“အဓိက ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြတရားမႈ၊ မတရားမႈေတြေကာ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တျခား ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါဝင္ဆင္ႏြဲၾကတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြဆုိင္ရာ ပညာေရးအသိအျမင္ေတြ ဘယ္ေလာက္ ႂကြယ္ဝမႈ ရွိမရွိေပါ့ေနာ္- ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္တဲ့ ေကာ္မရွင္ အဖဲြ႔ခဲြေတြရယ္၊ မဲ႐ံုေတြရယ္၊ အဲဒီ မဲ႐ံုေတြမွာရွိတဲ့ မဲ႐ံုမႉးေတြရဲ႕ သန္႔ရွင္းမႈ ရွိမရွိရယ္။ ေနာက္တစ္ခုက သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမွာ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္ေတြကို အဓိကထားၿပီးေတာ့ က်မတို႔က ေစာင့္ၾကည့္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ေနာင္လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ဒီ့ထက္ပိုၿပီးေတာ့ အစီအစဥ္က်တဲ့၊ ဒီ့ထက္ပိုၿပီးသန္႔ရွင္းလြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြတစ္ခု ေပၚထြက္လာဖို႔အတြက္ကိုလည္း က်မတို႔က ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”
ျပည္နယ္တိုင္း ၁၀ ခုက လစ္လပ္မဲဆႏၵ နယ္ ၄၈ ေနရာစလံုးက မဲ႐ံုေတြမွာ သူတို႔အဖြဲ႔ေတြကို ထားကာ ေလ့လာေစာင္ၾကည္ဖို႔ စီစဥ္ထားတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
ဒီလိုေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို အမ်ားျပည္သူသိရွိႏိုင္ေအာင္ ထုတ္ျပန္ေဆာင္ရြက္မယ့္ အစီအစဥ္အထဲ Face Book လို လူမႈကြန္ယက္ စာမ်က္ႏွာေတြကလည္း ထုတ္ျပန္အသိေပးသြားဖို႔ွအတြက္ မနက္ျဖန္ မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔က စမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“၈၈ မွာပဲ control center ထားၿပီး ေဖ့ဘြတ္ တစ္ခု ဖြင့္ထားပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Election Monitoring Network. 88 လို႔ အမည္ရွိတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို က်မတို႔ ရသမွ်ကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး စိစစ္ၿပီးေတာ့ တင္ျပသြားမွာပါ။ ေရြးေကာက္ပဲြမတုိင္မီရယ္၊ ေရြးေကာက္ပဲြေန႔ရယ္၊ ေရြးေကာက္ပဲြၿပီးတဲ့အခ်ိန္ရယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီ အပိုင္း ၃ ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အေျခအေနေတြ အားလံုးကို က်မတို႔က စိစစ္ၿပီးေတာ့ တင္ျပသြားမွာပါ။ ”
ဒါကေတာ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ဘယ္လိုပံုစံေတြနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမလဲဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြကို ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသူ မမီးမီး ရွင္းျပသြားတာပါ။ အခု သူတို႔ရဲ႕အစီအစဥ္ကို ျပည္သူေတြေရာ သတင္းမီဒီယာအေတြအျပင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြပါ အားလံုး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ကို ဖိတ္ေခၚပါတယ္လို႔လည္း မမီးမီးကေျပာပါတယ္။
ဒီလို ေရြးေကာက္ပြဲကို ေစာင္ၾကည္႔ဖို႔ စီစဥ္ေနတာ အခုလို အဖြဲ႔ေတြပဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ဦးခြန္ထြန္းဦး ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒီမုိ ကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ SNLD ဟာလည္း သူတို႔ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္မၿပိဳင္ေပမယ့္ တရားမွ်တမႈအေျခအေနေတြကို ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းကလို မဲမသမာမႈေတြ မရွိရေအာင္ျဖစ္ၿပီး အခုကတည္းကစလို႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ဗဟုသုတ ပညာေရးက႑ေတြ ေနရာတခ်ဳိ႕ စလုပ္ေပးေနၿပီလို႔ SNLD ပါတီေျပာခြင့္ရ ဦးစိုင္းလိိတ္က ေျပာပါတယ္။
“လား႐ႈိးမွာ လူငယ္အေယာက္ ၁၂၀ ေက်ာ္ကို ေခၚၿပီးေတာ့မွ ေရြးေကာက္ပဲြေလ့လာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ ဗဟုသုတေတြကို က်ေနာ္တို႔ ပို႔ခ်တယ္။ အဲဒီလူငယ္ေတြနဲ႔အတူ ေနာက္ထပ္ ရပ္ေက်း အသီးသီးက စုေဆာင္းလို႔ရရွိမယ့္ လူငယ္ေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က ေရြးေကာက္ပဲြေန႔ က်ရင္ - ေနာက္ ေရြးေကာက္ပဲြမတုိင္ခင္ေပါ့ေနာ္။ ၃-၄ ရက္အတြင္းမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့မွ ဆင့္ပြားသင္တန္းေတြ ေပးမယ္၊ ၿပီးရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ ေန႔ေတြမွာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔အတြက္ကို က်ေနာ္တုိ႔ form ေလးေတြ ေဝေပးထားတယ္။ အဲဒါ တကယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မသမာမႈေတြ၊ အတိမ္းအေစာင္းျဖစ္တာေတြ ရွိလို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ဆီ လွမ္းၿပီးေတာ့မွ Data ေလးေတြ ပို႔ႏိုင္ေအာင္လုိ႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။
၂၀၁၀ တုန္းကလို အရိပ္မည္းႀကီးေတြ လုိက္လာမွာကို က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္တယ္။ ႀကိဳတင္မဲလို႔ပဲ ဆိုဆို၊ ေနာက္က်မွ ေရာက္ၿပီးေတာ့မွ လူမသိ သူမသိ ထပ္ၿပီးထည့္လိုက္တဲ့ မဲေတြပဲ ဆိုဆိုေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး မသမာမႈေတြကို က်ေနာ္တို႔က ၂၀၁၀ မွာတုန္းက ႀကံဳခဲ့၊ ၾကားခဲ့၊ ေလ့လာ သိရွိခဲ့ရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အဲဒီလို မျဖစ္ေအာင္လို႔ အဓိကထားၿပီး လုပ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။”
SNLD ပါတီေျပာခြင့္ရ ဦးစိုင္းလိိတ္ပါရွင္။ အခုဆိုရင္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ ၾကားမွာ ေနာက္ထပ္ ၈ ရက္ပဲလိုပါေတာ့တယ္။ ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈ ရွိရမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ကတိေပးထားၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ေတြကိုလည္း လာခြင့္ျပဳထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ NLD ပါတီအပါအ၀င္ တျခား ႏို္င္ငံေရး ပါတီေတြကေတာ့ လက္ရွိ အာဏာရ ႀကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးရးပါတီဟာ အခုမဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကာလေတြမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ မဲဆြယ္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ေၾကာင္း သက္ဆုိင္ရာ ေကာ္မရွင္ေတြကို တိုင္တန္းထားတာေတြလည္းရွိပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
ၾသစေၾတးလ်အကဲခတ္အဖဲြ႔ ျမန္မာျပည္ကို ေစလႊတ္မည္
ဓာတ္ပံု Khin Maung Win
၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြကာလမတိုင္ခင္ မိမိတို႔အမည္ကုိ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းမွာလိုက္ရွာေနၾကသူမ်ား။
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက်င္းပဖို႔ရွိတဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔ ၅ ဦးပါ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ တစ္ဖြဲ႔ကို ေစလႊတ္မယ္လို႔ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက ေျပာလိုက္ပါတယ္။
ကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔ ႏုိင္ငံတကာက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက ဖိတ္ၾကားလိုက္တာဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြရဲ႕ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေနာက္ထပ္ ေျခလွမ္းတခုျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ႀကိဳဆိုပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တုိင္းရင္းသား စည္းလံုး ညီၫြတ္ေရးပါတီကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဟာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြအတြက္တင္မဟုတ္ဘဲ တိုင္းျပည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေတြအတြက္လည္း လိုအပ္ပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဘန္ေကာက္ကေန ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထား တဲ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက သတင္းပို႔ထားပါတယ္။
ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာက်င္းပမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖို႔ဆိုၿပီး ျမန္မာအစိုးရက ဖိတ္ေခၚခဲ့တဲ့ အေပၚ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက အခုေနာက္ဆံုး တုံ႔ျပန္လိုက္တာပါ။ ႏုိင္ငံတကာက ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြကို ျမန္မာအစိုးရ က ဖိတ္ေခၚခဲ့တဲ့အေပၚ ဒါဟာ အားတက္ဖြယ္ အစပ်ဳိးမႈျဖစ္ပါတယ္လို႔ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေဘာ့ဘ္ ကားရ္ (Bob Carr) က မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ေျပာထားပါတယ္။
ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ က်င္းပႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏုိုင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးမွာ ေနာက္ထပ္ အေရးႀကီးတဲ့အဆင့္တခုျဖစ္ပါလိမ့္္မယ္လို႔ သူကဆိုပါတယ္။
ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တစြာ က်င္းပမယ္ဆိုရင္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြကို ၾသစေၾတးလ်အစိုးရက ေလွ်ာ့ေပါ့စဥ္းစားၿပီး ေျဖေလွ်ာ့ေပးမယ့္သေဘာ ရွိေနတာပါ။ ၾသစေၾတးလ်အေျခစိုက္ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ ေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ ၾသစေၾတးလ်အစိုးရရဲ႕ အခုဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ႀကိဳဆိုေပမဲ့ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြအေနနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာစံုစမ္းခြင့္ရဖို႔ေတာ့ လိုတယ္လို႔ တုံ႔ျပန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တျခားလိုအပ္တဲ့ အေျခအေနေတြ တိုးတက္မႈ မရွိဘဲနဲ႔ေတာ့ ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာေတြကို မေလွ်ာ့သင့္ဘူးလို႔ ၾသစေၾတးလ်-ျမန္မာ႐ံုးရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာျမင့္ခ်ဳိက ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။
“အဓိက ၾသစေၾတးလ်ရဲ႕ မူဝါဒကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုေတြကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး တိုက္ခိုက္တဲ့ ကိစၥေတြကို ရပ္ဆုိင္းဖုိ႔ ေတာင္းဆိုထားတယ္။ တရားဥပေဒစုိးမိုးမႈေတြ ပိုရွိလာေအာင္ လူ႔အခြင့္အေရး ေလးစားလာေအာင္ ေတာင္းဆိုမႈေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြ အကုန္လံုးနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ဖို႔ ကိစၥေတြကို ေတာင္းဆိုထားတာ ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ က်န္ေနေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အကုန္လံုးကို မလႊတ္မခ်င္း၊ ကေန႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြကို စစ္ဆင္ တုိက္ခုိက္ေနတာေတြကို မရပ္မခ်င္း၊ ေနာက္ - ဥပေဒစိုးမိုးမႈေတြကို ပိုၿပီး ခိုင္မာလာေအာင္ မလုပ္မခ်င္းေတာ့ ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြ အကုန္လံုးကို ႐ုပ္သိမ္းေပးမယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မထင္ဘူး။ မ႐ုပ္သိမ္းေအာင္လည္း က်ေနာ္တို႔က ဆက္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ စည္း႐ံုးေနမယ္။ တဆင့္ခ်င္းပဲ ဒါကို တုံ႔ျပန္သြားဖို႔အတြက္ကို လိုလားပါတယ္။”
ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေဘာ့ဘ္ ကားရ္ဟာ မၾကာခင္မွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသဆီ ခရီးထြက္ဖို႔ရွိၿပီး စကၤာပူ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခ်ိန္က်ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးဖို႔ရွိတယ္လို႔ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး႐ံုးရဲ႕ ထုတ္ျပန္္ခ်က္တစ္ခုထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာအစိုးရက ကုလသမဂၢ၊ ASEAN အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္္ငံမ်ားအဖြဲ႔တုိ႔အျပင္ အာဆီယံရဲ႕ ေဆြးေႏြးဘက္ႏုိင္္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဥေရာပသမဂၢ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဂ်ပန္၊ အိႏိၵယနဲ႔ တျခားႏုိင္ငံေတြကိုလည္း ေလ့လာသူေတြလႊတ္ေပးဖို႔ ဖိတ္ၾကားထား တာပါ။ ဒီလိုဖိတ္ၾကားခ်က္ကို အမ်ားအားျဖင့္ ႀကိဳဆိုၾကေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျပည္တြင္းေရးကိစၥျဖစ္လို႔ ေလ့လာသူေတြ မလို ဘူးဆိုတဲ့ ေျပာဆိုသံတခ်ဳိ႕ကိုလည္း ၾကားေနရပါတယ္။
ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီတျဖစ္လဲ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရးပါတီကေတာ့ ဒီလိုဖိတ္ၾကားတာဟာ အစိုးရရဲ႕ သေဘာ ဆႏၵအတိုင္း လုပ္တာျဖစ္ၿပီး လြတ္လပ္ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ဖို႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ၊ မဲဆႏၵရွင္ေတြ၊ မဲ႐ံုကိုယ္စားလွယ္ေတြ စသည္အားျဖင့္ အသီးသီးမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ဆိုတာ ေရြးေကာက္ပြဲ အတြက္တင္မဟုတ္ဘဲ က႑အသီးသီးအတြက္ လိုအပ္ပါတယ္လို႔ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရး ပါတီရဲ႕ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္တဦးျဖစ္သူ ဦးသိန္းထြန္းက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။
“International Cooperation ဆိုတာ လုိအပ္တာပဲေလ။ ေရြးေကာက္ပဲြေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးတင္ လိုအပ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕တုိင္းျပည္ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ တည္ေဆာက္ေရးမွာ - ဥပမာ- စီးပြားေရးမွာဆိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔က ဘာလိုလဲဆိုေတာ့ Massive Intrusion of Capital and Technology Knowhow ေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေတြ က်ေနာ္တို႔ လိုတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ပထဝီႏိုင္ငံေရးကိုလည္း အေလးထားျပဳျပင္ရင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ပူးေပါင္း ခ်စ္ၾကည္ ရင္းႏွီးစြာေဆာင္ရြက္ေရး အတြက္ကို ဒီ based ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ concept ပါပဲ ”
ႏုိင္ငံတကာက ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့အတိုင္း ေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာသူေတြကို ဖိတ္္ၾကားတာ၊ ျပည္ပအေျခစိုက္ သတင္းမီဒီယာသမား ေတြကို ေရြးေကာက္ပြဲသတင္း ၀င္ယူခြင့္ျပဳတာ စသည္အားျဖင့္ လြတ္လပ္ တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ေျခလွမ္းေတြကို ေတြ႔ေနရသလိုပဲ တဘက္မွာေတာ့ မဲစာရင္းဆုိင္ရာ မမွန္မကန္ျဖစ္တာေတြ၊ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးပြဲေတြ ကို ကန္႔သတ္ ဟန္႔တားတာေတြ စတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြရွိေနတယ္လို႔ ေစာဒကတက္ တိုင္ၾကားတာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္ခင္ဗ်ား။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
မိုးေကာင္း၊ ဗန္းေမာ္နဲ႔ ဖားကန္႔မွာေရြးေကာက္ပြဲ ေရႊ႕ဆိုင္း
ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြက်င္းပမယ့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက မဲဆႏၵနယ္ေျမ ၃ ေနရာမွာ လုံၿခဳံေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္ရတယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္တဲ့ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြကေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ ၊ မုိးေကာင္း နဲ႔ ဗန္းေမာ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမေတြျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႕နယ္ကေန တသီးပုဂၢလကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္နဲ႔ ၀င္ေရာက္အေရြးခံမယ့္ ေဒါက္တာတူးဂ်ာက ဒီသတင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗီအိုေအကို အခုလို ေျပာျပပါတယ္။
“မဲဆႏၵနယ္ ၃ ခုစလုံးေပါ့ ၊ ဗန္းေမာ္ရယ္ ၊ မုိးေကာင္းရယ္ ၊ ဖားကန္႔ရယ္။ လုံၿခဳံေရးအေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္တယ္ဆုိတာ သိရပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္က အမိန္႔ထုတ္ျပန္တာပါ။ သူတုိ႔က အရင္ တီဗီမွာ ၾကားသိရတယ္။ အဲဒါကို ရန္ကုန္ကအသိမိတ္ေတြေတြကလည္း အေၾကာင္းၾကား ပါတယ္။ အဲဒါကို MRTV 4 မွာလည္း ေျပာသြားပါတယ္”
ေဒါက္တာတူးဂ်ာဟာ အရင္တုန္းကႏုိင္ငံေရးပါတီထူေထာင္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ အေျခအေနမေပးခဲ့ပါဘူး။ အခုေတာ့ တသီးပုဂၢလအျဖစ္ ၀င္ေရာက္အေရြးခံဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိၿပီးတဲ့အခါမွာ အဲဒီမဲဆႏၵနယ္ေျမေတြမွာ လုံၿခဳံေရးအေျခအေနေတြေၾကာင့္ ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းလုိက္ရတဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတယ္လို႔ အခုလို ေျပာပါ တယ္။
“ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္မေကာင္းေတာ့ျဖစ္မိတာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ က်ေနာ္က လည္း အားႀကိဳးမာန္တက္ ႀကိဳးစားၿပီးလုပ္ေဆာင္ေနတာ။ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပ ေပးမယ္ဆုိတာလည္း ယုံၾကည္မႈအျပည့္နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနတာကို။ ျပည္သူလူထုက လည္း ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္၀င္စားေနတာကို သိရွိရတယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြက ေတာ္ေတာ္ ေလးအသက္၀င္လႈပ္ရွားလာတေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါအခုက်ေနာ္ ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္ၿပီဆုိေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္ ေတြသာမက ျပည္သူေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး စိတ္မေကာင္းျဖစ္ၾကပါတယ္”
ေကအိုင္အို (KIO) ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာတူးဂ်ာက ေျပာျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
“မဲဆႏၵနယ္ ၃ ခုစလုံးေပါ့ ၊ ဗန္းေမာ္ရယ္ ၊ မုိးေကာင္းရယ္ ၊ ဖားကန္႔ရယ္။ လုံၿခဳံေရးအေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္တယ္ဆုိတာ သိရပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္က အမိန္႔ထုတ္ျပန္တာပါ။ သူတုိ႔က အရင္ တီဗီမွာ ၾကားသိရတယ္။ အဲဒါကို ရန္ကုန္ကအသိမိတ္ေတြေတြကလည္း အေၾကာင္းၾကား ပါတယ္။ အဲဒါကို MRTV 4 မွာလည္း ေျပာသြားပါတယ္”
ေဒါက္တာတူးဂ်ာဟာ အရင္တုန္းကႏုိင္ငံေရးပါတီထူေထာင္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ အေျခအေနမေပးခဲ့ပါဘူး။ အခုေတာ့ တသီးပုဂၢလအျဖစ္ ၀င္ေရာက္အေရြးခံဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိၿပီးတဲ့အခါမွာ အဲဒီမဲဆႏၵနယ္ေျမေတြမွာ လုံၿခဳံေရးအေျခအေနေတြေၾကာင့္ ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းလုိက္ရတဲ့အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတယ္လို႔ အခုလို ေျပာပါ တယ္။
“ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္မေကာင္းေတာ့ျဖစ္မိတာေပါ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ က်ေနာ္က လည္း အားႀကိဳးမာန္တက္ ႀကိဳးစားၿပီးလုပ္ေဆာင္ေနတာ။ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပ ေပးမယ္ဆုိတာလည္း ယုံၾကည္မႈအျပည့္နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ေနတာကို။ ျပည္သူလူထုက လည္း ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္၀င္စားေနတာကို သိရွိရတယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ ဒီၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြက ေတာ္ေတာ္ ေလးအသက္၀င္လႈပ္ရွားလာတေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါအခုက်ေနာ္ ေရႊ႕ဆုိင္းလိုက္ၿပီဆုိေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္ ေတြသာမက ျပည္သူေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး စိတ္မေကာင္းျဖစ္ၾကပါတယ္”
ေကအိုင္အို (KIO) ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႔ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာတူးဂ်ာက ေျပာျပသြားတာျဖစ္ပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
လယ္/ဆည္၀န္ႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုေတာင္းပန္ရန္ အမတ္မ်ားေတာင္းဆို
လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီး ဌာနအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္ေတာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္္လို႔ လယ္ယာ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အေပၚ ပုတ္ခတ္ ေျပာဆိုထားတာကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက လႊတ္ေတာ္ အခြင့္ေရးေကာ္မတီကို စုေပါင္း တိုင္ၾကားထားပါတယ္။
မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ထုတ္ Hot News ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အင္တာဗ်ဴးအတြင္း လယ္/ဆည္ ၀န္ႀကီးရဲ႕ ေျပာဆို ခ်က္တခ်ဳိ႕ဟာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕သိကၡာကို ထိခိုက္ေစတယ္ဆိုၿပီး မေက်မနပ္ ျဖစ္ၾကတာျဖစ္သလို ၾကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီကိုလည္း ထိခိုက္မႈ ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္ခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒီအေျခအေနအျပည့္အစံုကိုေတာ့ မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။
၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီး ဌာနအေပၚ ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္ေတာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔၊ ေသာၾကာေန႔ထုတ္ Hot News ဂ်ာနယ္ထဲမွာ လယ္/ဆည္၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴး ေဖာ္ျပထားတာပါ။
ဒီေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္းထဲမွာ ဘတ္ဂ်က္အျဖတ္ခံရတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၀န္ႀကီးဦးျမင့္လိႈင္ရဲ႕ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းခ်က္ တခ်ဳိ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္မႈေတြပါတယ္ဆိုၿပီး ဒီကေန႔မနက္ အင္တာဗ်ဴးပါတဲ့ ဂ်ာနယ္ရဲ႕ စာမ်က္ႏွာကို မိတၱဴကူးကာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းထဲမွာ ေ၀ငွတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္၊ ဒါကို ဖတ္ရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြလည္း မေက်မနပ္ျဖစ္ၾကၿပီး စုေပါင္းလက္မွတ္ေရးထိုးကာ လႊတ္ေတာ္ အခြင့္အေရးေကာ္မတီကို ဒီကေန႔ ညေနက တိုင္ထားတယ္လို႔ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီရဲ႕ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာျပပါတယ္။
“လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အဓိက မေက်မနပ္ျဖစ္တဲ့ စကားစုေတြကေတာ့-
လယ္တစ္ဧကထဲကို ေရေရာက္ဖို႔ သိန္းဘယ္ေလာက္ကုန္တယ္ဆိုတာ၊ အဲဒီေစ်းတြက္တြက္နည္းနဲ႔ တြက္တာ သက္သက္ အျပစ္တင္ဖို႔ ေ၀ဖန္တာပဲ။ ဒါ-ဦးေႏွာက္မရွိတာေပါ့၊ ရွိရက္သားနဲ႔ သက္သက္ Negative ဆန္တာေပါ့၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဆိုၿပီး စာမွမတတ္၊ ဆယ္တန္းမွမေအာင္ဘဲ။ လႊတ္ေတာ္ထဲကို လာထိုင္ေနေတာ့ သူမ်ားက ထဆို ထမယ္။ ထိုင္ဆိုရင္ထိုင္မယ္။ သူမ်ားက ခလုတ္နွိပ္ဆို နွိပ္တယ္။ သူကမွ မသိတာ၊ ဘာေတြေျပာေနလဲ၊ သူကမွ နားမလည္တာ။ ရမ္းၿပီး လုပ္ေနတာ။ ေလွာ္တဲ့ ေကာင္ကလည္း ေလွာ္ရမယ္။ ထိုင္တဲ့ေကာင္ကလည္း ၿငိမ္ၿငိမ္ေလးထိုင္၊ အသက္ႀကီးၿပီဆိုရင္ ၿငိိမ္ေနရမယ္။ ၿငိိမ္ၿငိမ္ေလးမထိုင္ဘဲ အသားကုန္ ဟိုလႈပ္ ဒီလႈပ္၊ လႈပ္ေနရင္ေတာ့ ဒါ ဘုန္းႀကီး႐ူးနဲ႔ ေလွလူးနဲ႔...
လို႔ ေျပာတာ….အဲဒါ၊ အဲဒီအပိုဒ္ေတြေပါ့ဗ်ာ၊ အဲဒီအေပၚမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေတာ္ေတာ့္ကို မေက်နပ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲျဖစ္သြားတာဗ်ာ့၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အခြင့္အေရးေကာ္မီတီကို နိုင္ငံေတာ္ပိုင္ သတင္းစာ၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားတို႔ကေန တရား၀င္ ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ဖို႔၊ အဲလိုမွ မလုပ္ေပးရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္က တရား ဥပေဒအရ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တင္ျပၾကတယ္ေလ။”
ဦးျမင့္လိႈင္ဟာ ေနျပည္ေတာ္ ဒကၡိဏသီရိ ၿမိဳ႕နယ္ ႀက့ံခိုင္ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္သလို ျပည္ေထာင္စု လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာန၀န္ႀကီး အျဖစ္လည္း လက္ရွိ တာ၀န္ယူထားတာပါ။ အခုလို ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္ရဲ႕ ေျပာဆုိခ်က္ေတြဟာ ႀကံ့ခိုင္ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီကို ဂုဏ္သိကၡာက်ေစၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ရွိေနၾကတဲ့ ႀကံ့ခိုင္ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုပါ ထိခိုက္ေနတယ္လို႔ ႀကံ့ခိုင္ဖြ႔ံၿဖိဳးပါတီရဲ႕ ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းဦးကလည္း ေျပာပါတယ္။
“အထူးသျဖင့္ ဒီလိုၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ ႀကံ့ခိုင္ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးပါတီ အေနနဲ႔လည္း အနိုင္ရေအာင္ ႀကိဳးစားတာပါပဲ။ ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အမ်ားစုေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဟာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ စည္း႐ုံးေရးဆင္းတဲ့ ေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔အားလုံးကို ထိခိုက္နစ္နာေစပါတယ္။ ျပည္သူေတြက လႊတ္ေတာ္ကို အယုံအၾကည္ပ်က္ေအာင္၊ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အယုံအၾကည္ပ်က္ေအာင္၊ လုပ္ခဲ့တာသည္လည္းပဲ လႊတ္ေတာ္သိကၡာက်သလို နိုင္ငံလည္း သိကၡာက်ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ပါတီလည္း သိကၡာက်ပါတယ္။”
Hot News ဂ်ာနယ္ထဲမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ဒီအင္တာဗ်ဴးထဲမွာ ေမးျမန္းသူ သတင္းသမားဘက္က အသံုးအႏႈန္းတခုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အမ်ဳိးသားဒီ္မိုကေရစီအင္အားစု NDF ပါတီက ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္း ေျပာတာက-
“ဂ်ာနယ္မွာ ဗ်ဴးထားတဲ့အပိုင္းမွာက ေမးတဲ့လူက ေမးထားတာက လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အတိုက္အခံ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြက ဆိုေတာ့- တကယ္ဆိုေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အတိုက္အခံဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ကို မေပးသုံးေတာ့ပါဘူး၊ မသုံးပါနဲ႔။ အတိုက္အခံဆိုတဲ့ သေဘာမထားပါနဲ႔။ အားလုံး လက္တြဲလုပ္ၾကရေအာင္ပါလို႔ သမၼတကလည္း ေျပာထားတယ္။ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ကလည္း ေျပာထားတယ္။ ေနာက္တခုကလည္း က်န္တဲ့ဟာက ဒီမိုကေရစီအင္အားစု မဟုတ္ဘူး ဆိုတာမ်ဳိး သြားၿပီးသက္ေရာက္ေနတယ္။”
NDF ပါတီက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္းပါရွင္။ ဘတ္ဂ်က္ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အျဖတ္ ခံထားရတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနတစ္ခုအေနနဲ႔ အမ်ားျပည္သူ စိတ္၀င္စားတဲ့ ဘယ္လို ရပ္တည္ၿပီး ဘယ္ စီမံကိန္းေတြ ဆက္လုပ္ဖို႔ ရပ္ပစ္ဖို႔ ဆိုတဲ့အေပၚ တင္ျပခ်င္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္း ေထာက္ျပခဲ့တဲ့ အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လယ္/ဆည္၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴးကို ကိုယ္တိုင္ ေမးျမန္းခဲ့သူလည္းျဖစ္ Hot News ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္တီတာခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေဟမာ ေခၚ မမ က- အခုလို VOA ျမန္မာပိုင္းကို ရွင္းျပပါတယ္။
“ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက တက္တဲ့ အမတ္ေတြရွိတယ္။ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုကေန တက္တဲ့ အမတ္ရွိတယ္။ အမတို႔ ဂ်ာနယ္ေတြက အင္တာဗ်ဴးသြားရင္ ဒီမိုကေရစီအင္အားစု အမတ္ေတြကသာ အမတို႔ စာနယ္ဇင္းေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျဖၾကားေလ့ရွိပါတယ္။ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးဘက္ကေန လက္ရွိ in service တို႔၊ အဲလိုမ်ဳိးဘက္ကေန ျဖစ္လာတဲ့ အမတ္ေတြဟာ မေျဖၾကဘူးညီမေလး၊ မေျဖတဲ့အတြက္ အမတို႔လည္း ေမးရတာအခက္အခဲရွိပါတယ္။
အဲဒီအတြက္ အတိုက္အခံပါတီလို႔ အမေျပာတဲ့ဟာက လက္ရွိ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ကေန မူ၀ါဒေျပာင္းခဲ့တာ ဘယ္သူေတြက အတိုက္အခံျပဳခဲ့ၾကတာလဲ၊ အဲဒီအတြက္ ၀န္ႀကီးဌာနတခုမွာ ၀န္ႀကီးတေယာက္နဲ႔ ေမးတဲ့အခါမွာ ဘတ္ဂ်က္ကိစၥကို က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေအာ္ေနတယ္လို႔ အမက ေမးရပါတယ္။ အမက စာနယ္ဇင္းသမား၊ သတင္းသမားဆိုတဲ့ အတြက္ ေမးတဲ့ေနရာမွာ ကြဲကြဲျပားျပားေမးရပါတယ္။ အဲဒီသေဘာနဲ႔ သုံးႏႈန္းျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။”
Hot News ဂ်ာနယ္ရဲ့ အယ္တီတာခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေဟမာေခၚ မမ ေျပာခဲ့တာပါရွင္။ ေရွ႕ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ၀န္ႀကီးဌာနေေတြကို ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတၳဳတြင္း ၀န္ႀကီးဌာနကလည္း အပတ္စဥ္ထုတ္ The Voice Journal ကို မမွန္မကန္ေရးသားတဲ့ အတြက္ဆိုၿပီး တရားစြဲဆိုထားတာေတြလည္း ရိွပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ထုတ္ Hot News ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အင္တာဗ်ဴးအတြင္း လယ္/ဆည္ ၀န္ႀကီးရဲ႕ ေျပာဆို ခ်က္တခ်ဳိ႕ဟာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕သိကၡာကို ထိခိုက္ေစတယ္ဆိုၿပီး မေက်မနပ္ ျဖစ္ၾကတာျဖစ္သလို ၾကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီကိုလည္း ထိခိုက္မႈ ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္ခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒီအေျခအေနအျပည့္အစံုကိုေတာ့ မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။
၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီး ဌာနအေပၚ ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္ေတာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔၊ ေသာၾကာေန႔ထုတ္ Hot News ဂ်ာနယ္ထဲမွာ လယ္/ဆည္၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴး ေဖာ္ျပထားတာပါ။
ဒီေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္းထဲမွာ ဘတ္ဂ်က္အျဖတ္ခံရတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၀န္ႀကီးဦးျမင့္လိႈင္ရဲ႕ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းခ်က္ တခ်ဳိ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္မႈေတြပါတယ္ဆိုၿပီး ဒီကေန႔မနက္ အင္တာဗ်ဴးပါတဲ့ ဂ်ာနယ္ရဲ႕ စာမ်က္ႏွာကို မိတၱဴကူးကာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းထဲမွာ ေ၀ငွတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္၊ ဒါကို ဖတ္ရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြလည္း မေက်မနပ္ျဖစ္ၾကၿပီး စုေပါင္းလက္မွတ္ေရးထိုးကာ လႊတ္ေတာ္ အခြင့္အေရးေကာ္မတီကို ဒီကေန႔ ညေနက တိုင္ထားတယ္လို႔ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီရဲ႕ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းက ေျပာျပပါတယ္။
“လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အဓိက မေက်မနပ္ျဖစ္တဲ့ စကားစုေတြကေတာ့-
လယ္တစ္ဧကထဲကို ေရေရာက္ဖို႔ သိန္းဘယ္ေလာက္ကုန္တယ္ဆိုတာ၊ အဲဒီေစ်းတြက္တြက္နည္းနဲ႔ တြက္တာ သက္သက္ အျပစ္တင္ဖို႔ ေ၀ဖန္တာပဲ။ ဒါ-ဦးေႏွာက္မရွိတာေပါ့၊ ရွိရက္သားနဲ႔ သက္သက္ Negative ဆန္တာေပါ့၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဆိုၿပီး စာမွမတတ္၊ ဆယ္တန္းမွမေအာင္ဘဲ။ လႊတ္ေတာ္ထဲကို လာထိုင္ေနေတာ့ သူမ်ားက ထဆို ထမယ္။ ထိုင္ဆိုရင္ထိုင္မယ္။ သူမ်ားက ခလုတ္နွိပ္ဆို နွိပ္တယ္။ သူကမွ မသိတာ၊ ဘာေတြေျပာေနလဲ၊ သူကမွ နားမလည္တာ။ ရမ္းၿပီး လုပ္ေနတာ။ ေလွာ္တဲ့ ေကာင္ကလည္း ေလွာ္ရမယ္။ ထိုင္တဲ့ေကာင္ကလည္း ၿငိမ္ၿငိမ္ေလးထိုင္၊ အသက္ႀကီးၿပီဆိုရင္ ၿငိိမ္ေနရမယ္။ ၿငိိမ္ၿငိမ္ေလးမထိုင္ဘဲ အသားကုန္ ဟိုလႈပ္ ဒီလႈပ္၊ လႈပ္ေနရင္ေတာ့ ဒါ ဘုန္းႀကီး႐ူးနဲ႔ ေလွလူးနဲ႔...
လို႔ ေျပာတာ….အဲဒါ၊ အဲဒီအပိုဒ္ေတြေပါ့ဗ်ာ၊ အဲဒီအေပၚမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေတာ္ေတာ့္ကို မေက်နပ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲျဖစ္သြားတာဗ်ာ့၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အခြင့္အေရးေကာ္မီတီကို နိုင္ငံေတာ္ပိုင္ သတင္းစာ၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားတို႔ကေန တရား၀င္ ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ဖို႔၊ အဲလိုမွ မလုပ္ေပးရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္က တရား ဥပေဒအရ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တင္ျပၾကတယ္ေလ။”
ဦးျမင့္လိႈင္ဟာ ေနျပည္ေတာ္ ဒကၡိဏသီရိ ၿမိဳ႕နယ္ ႀက့ံခိုင္ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္သလို ျပည္ေထာင္စု လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာန၀န္ႀကီး အျဖစ္လည္း လက္ရွိ တာ၀န္ယူထားတာပါ။ အခုလို ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္ရဲ႕ ေျပာဆုိခ်က္ေတြဟာ ႀကံ့ခိုင္ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီကို ဂုဏ္သိကၡာက်ေစၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ရွိေနၾကတဲ့ ႀကံ့ခိုင္ဖြံၿဖိဳးေရးပါတီရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုပါ ထိခိုက္ေနတယ္လို႔ ႀကံ့ခိုင္ဖြ႔ံၿဖိဳးပါတီရဲ႕ ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦး၀င္းဦးကလည္း ေျပာပါတယ္။
“အထူးသျဖင့္ ဒီလိုၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ ႀကံ့ခိုင္ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးပါတီ အေနနဲ႔လည္း အနိုင္ရေအာင္ ႀကိဳးစားတာပါပဲ။ ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အမ်ားစုေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဟာ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီက ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ စည္း႐ုံးေရးဆင္းတဲ့ ေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔အားလုံးကို ထိခိုက္နစ္နာေစပါတယ္။ ျပည္သူေတြက လႊတ္ေတာ္ကို အယုံအၾကည္ပ်က္ေအာင္၊ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အယုံအၾကည္ပ်က္ေအာင္၊ လုပ္ခဲ့တာသည္လည္းပဲ လႊတ္ေတာ္သိကၡာက်သလို နိုင္ငံလည္း သိကၡာက်ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ပါတီလည္း သိကၡာက်ပါတယ္။”
Hot News ဂ်ာနယ္ထဲမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ဒီအင္တာဗ်ဴးထဲမွာ ေမးျမန္းသူ သတင္းသမားဘက္က အသံုးအႏႈန္းတခုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အမ်ဳိးသားဒီ္မိုကေရစီအင္အားစု NDF ပါတီက ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္း ေျပာတာက-
“ဂ်ာနယ္မွာ ဗ်ဴးထားတဲ့အပိုင္းမွာက ေမးတဲ့လူက ေမးထားတာက လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အတိုက္အခံ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြက ဆိုေတာ့- တကယ္ဆိုေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အတိုက္အခံဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ကို မေပးသုံးေတာ့ပါဘူး၊ မသုံးပါနဲ႔။ အတိုက္အခံဆိုတဲ့ သေဘာမထားပါနဲ႔။ အားလုံး လက္တြဲလုပ္ၾကရေအာင္ပါလို႔ သမၼတကလည္း ေျပာထားတယ္။ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ကလည္း ေျပာထားတယ္။ ေနာက္တခုကလည္း က်န္တဲ့ဟာက ဒီမိုကေရစီအင္အားစု မဟုတ္ဘူး ဆိုတာမ်ဳိး သြားၿပီးသက္ေရာက္ေနတယ္။”
NDF ပါတီက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္းပါရွင္။ ဘတ္ဂ်က္ ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အျဖတ္ ခံထားရတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနတစ္ခုအေနနဲ႔ အမ်ားျပည္သူ စိတ္၀င္စားတဲ့ ဘယ္လို ရပ္တည္ၿပီး ဘယ္ စီမံကိန္းေတြ ဆက္လုပ္ဖို႔ ရပ္ပစ္ဖို႔ ဆိုတဲ့အေပၚ တင္ျပခ်င္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုး၀င္း ေထာက္ျပခဲ့တဲ့ အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လယ္/ဆည္၀န္ႀကီး ဦးျမင့္လိႈင္နဲ႔ အင္တာဗ်ဴးကို ကိုယ္တိုင္ ေမးျမန္းခဲ့သူလည္းျဖစ္ Hot News ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္တီတာခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေဟမာ ေခၚ မမ က- အခုလို VOA ျမန္မာပိုင္းကို ရွင္းျပပါတယ္။
“ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက တက္တဲ့ အမတ္ေတြရွိတယ္။ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုကေန တက္တဲ့ အမတ္ရွိတယ္။ အမတို႔ ဂ်ာနယ္ေတြက အင္တာဗ်ဴးသြားရင္ ဒီမိုကေရစီအင္အားစု အမတ္ေတြကသာ အမတို႔ စာနယ္ဇင္းေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျဖၾကားေလ့ရွိပါတယ္။ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးဘက္ကေန လက္ရွိ in service တို႔၊ အဲလိုမ်ဳိးဘက္ကေန ျဖစ္လာတဲ့ အမတ္ေတြဟာ မေျဖၾကဘူးညီမေလး၊ မေျဖတဲ့အတြက္ အမတို႔လည္း ေမးရတာအခက္အခဲရွိပါတယ္။
အဲဒီအတြက္ အတိုက္အခံပါတီလို႔ အမေျပာတဲ့ဟာက လက္ရွိ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ကေန မူ၀ါဒေျပာင္းခဲ့တာ ဘယ္သူေတြက အတိုက္အခံျပဳခဲ့ၾကတာလဲ၊ အဲဒီအတြက္ ၀န္ႀကီးဌာနတခုမွာ ၀န္ႀကီးတေယာက္နဲ႔ ေမးတဲ့အခါမွာ ဘတ္ဂ်က္ကိစၥကို က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေအာ္ေနတယ္လို႔ အမက ေမးရပါတယ္။ အမက စာနယ္ဇင္းသမား၊ သတင္းသမားဆိုတဲ့ အတြက္ ေမးတဲ့ေနရာမွာ ကြဲကြဲျပားျပားေမးရပါတယ္။ အဲဒီသေဘာနဲ႔ သုံးႏႈန္းျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။”
Hot News ဂ်ာနယ္ရဲ့ အယ္တီတာခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္တဲ့ ေဒၚေဟမာေခၚ မမ ေျပာခဲ့တာပါရွင္။ ေရွ႕ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ၀န္ႀကီးဌာနေေတြကို ဘတ္ဂ်က္ျဖတ္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတၳဳတြင္း ၀န္ႀကီးဌာနကလည္း အပတ္စဥ္ထုတ္ The Voice Journal ကို မမွန္မကန္ေရးသားတဲ့ အတြက္ဆိုၿပီး တရားစြဲဆိုထားတာေတြလည္း ရိွပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
ကခ်င္ ၃ နယ္ ေရြးေကာက္ပဲြေရႊ႕ဆိုင္းမႈ အေမရိကန္ ေစာင့္ၾကည့္
ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက မဲဆႏၵနယ္သံုးခုမွာ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနေၾကာင့္ လာမယ့္ ဧၿပီလ ၁ ရက္ေန႔ တျခား ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသေတြမွာၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတဲ့အခ်ိန္မွာ က်င္းပႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘဲ ရက္ေရႊ႕ဆုိင္းလိုိက္ေၾကာင္းကို ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က မေန႔က ေၾကညာခဲ့တာပါ။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေျခအေနကို အျပည့္စံု နားလည္ႏုိင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ Victoria Nuland က ေျပာပါတယ္။
“ကခ်င္ျပည္နယ္က ျပည္သူေတြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ မဲေပးခြင့္ ဆံုး႐ံႈးေအာင္ ျမန္မာအစိုးရက တမင္ လုပ္တာလား၊ ဘယ္လိုရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ အခုလုိ ေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္တာလဲ ဆိုတာကို နားလည္ႏိုင္ဖို႔ က်မတို႔ ဒီကိစၥကို စံုစမ္းေနပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ စကားမေျပာရေသးတဲ့အတြက္ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဘာမွ ေ၀ဖန္ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းမွာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားေနတယ္ ဆိုတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒါကို ေျဖရွင္းဖို႔ နည္းလမ္း ရွိရပါလိမ့္မယ္။”
ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ Victoria Nuland ေျပာသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ကတည္းကစလို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ တိုက္ပြဲေတြ ပံုသ႑န္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနသလို ဒီအေပၚ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စိုးရိမ္တဲ့အၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ကခ်င္အဖြဲ႔ေတြ ႏွစ္ဘက္စလံုးက အပစ္အခတ္ ရပ္စဲၾကဖို႔ တိုက္တြန္းတဲ့ အေၾကာင္းလည္း ေျပာခြင့္ရအမ်ိဳးသမီး Nuland က ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။
“ကခ်င္ျပည္နယ္က ျပည္သူေတြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ မဲေပးခြင့္ ဆံုး႐ံႈးေအာင္ ျမန္မာအစိုးရက တမင္ လုပ္တာလား၊ ဘယ္လိုရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ အခုလုိ ေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္တာလဲ ဆိုတာကို နားလည္ႏိုင္ဖို႔ က်မတို႔ ဒီကိစၥကို စံုစမ္းေနပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ စကားမေျပာရေသးတဲ့အတြက္ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဘာမွ ေ၀ဖန္ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းမွာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားေနတယ္ ဆိုတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒါကို ေျဖရွင္းဖို႔ နည္းလမ္း ရွိရပါလိမ့္မယ္။”
ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ Victoria Nuland ေျပာသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ကတည္းကစလို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ တိုက္ပြဲေတြ ပံုသ႑န္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနသလို ဒီအေပၚ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စိုးရိမ္တဲ့အၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ကခ်င္အဖြဲ႔ေတြ ႏွစ္ဘက္စလံုးက အပစ္အခတ္ ရပ္စဲၾကဖို႔ တိုက္တြန္းတဲ့ အေၾကာင္းလည္း ေျပာခြင့္ရအမ်ိဳးသမီး Nuland က ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္။
မူရင္းလင့္က ဒီမွာပါ။